Trong dòng chảy hơn một thế kỷ của bóng đá Anh, FA Community Shield luôn giữ một vị trí rất đặc biệt. Đây là chiếc cúp mở màn cho mỗi mùa giải mới, nơi hai nhà vô địch của mùa trước đối đầu nhau trong một trận đấu duy nhất. Tuy nhiên, đi kèm với ánh hào quang lịch sử là những tranh cãi kéo dài: Community Shield là một danh hiệu chính thức thực thụ hay chỉ đơn thuần là một “trận giao hữu hạng sang”?Để trả lời câu hỏi này, cần nhìn lại toàn bộ lịch sử Siêu Cúp Anh và quá trình hình thành, phát triển, sự thay đổi về thể thức, vị thế chuyên môn cũng như cách các huấn luyện viên, cầu thủ và người hâm mộ Anh quốc nhìn nhận chiếc khiên bạc này qua từng thời kỳ.
FA Community Shield là gì?
Siêu Cúp Anh, tên đầy đủ là The FA Community Shield, trước đây được biết đến với tên gọi FA Charity Shield. Trận đấu này được tổ chức thường niên tại sân Wembley, quy tụ hai đội bóng xuất sắc nhất nước Anh ở mùa giải trước: nhà vô địch Premier League và đội đăng quang FA Cup.
Theo Cakhia tv: Trong trường hợp một câu lạc bộ giành cú đúp vô địch cả Premier League lẫn FA Cup, đối thủ của họ trong trận Community Shield sẽ là đội á quân Ngoại hạng Anh. Trận đấu được Hiệp hội Bóng đá Anh (FA) tổ chức và được UEFA công nhận là một trận siêu cúp quốc nội chính thức.
Không giống các giải đấu kéo dài nhiều vòng, Community Shield chỉ diễn ra trong một trận duy nhất, thường được xem là dấu mốc khởi động chính thức cho mùa giải bóng đá đỉnh cao tại Anh.
Lịch sử hình thành và phát triển
Nguồn gốc của Community Shield bắt đầu từ năm 1898 với giải đấu mang tên Sheriff of London Charity Shield. Khi đó, trận đấu được tổ chức nhằm gây quỹ từ thiện và thường là cuộc đối đầu giữa các đội bóng nghiệp dư và chuyên nghiệp – phản ánh bối cảnh bóng đá Anh giai đoạn sơ khai.
Đến đầu thế kỷ 20, những bất đồng giữa các câu lạc bộ nghiệp dư hàng đầu và FA khiến giải đấu này bị khai tử. Thay thế cho nó là FA Charity Shield, với trận đấu đầu tiên diễn ra vào năm 1908 giữa Manchester United và Queens Park Rangers.
Trận đấu năm đó đi vào lịch sử khi hai đội hòa 1–1 ở lượt đầu, buộc phải đá lại để phân định thắng thua. Manchester United giành chiến thắng 4–0 ở trận thứ hai, và đây cũng là lần duy nhất Community Shield cần đến một trận đá lại – điều không còn tồn tại trong thể thức hiện đại.
Những người quan tâm Kết Quả Bóng Đá chia sẻ: Trong những năm tiếp theo, thể thức của giải đấu liên tục thay đổi. Có thời điểm, Shield là cuộc đối đầu giữa đội tuyển cầu thủ Nghiệp dư và đội tuyển cầu thủ Chuyên nghiệp. Đến năm 1921, lần đầu tiên mô hình quen thuộc ngày nay xuất hiện: đội vô địch giải quốc gia đối đầu đội vô địch FA Cup.
Từ thập niên 1930, thể thức này dần trở thành tiêu chuẩn, dù vẫn có những ngoại lệ do chiến tranh, lịch thi đấu hoặc điều kiện sân bãi.
Một cột mốc quan trọng diễn ra vào năm 1959, khi Community Shield chính thức được tổ chức vào đầu mùa giải, thay vì cuối mùa như trước đó. Điều này giúp trận đấu trở thành “màn khai mạc” mang tính biểu tượng cho bóng đá Anh.
Năm 1974, thư ký FA khi đó là Ted Croker đã chuẩn hóa hoàn toàn thể thức hiện đại: trận đấu giữa nhà vô địch giải đấu cao nhất nước Anh và nhà vô địch FA Cup, được tổ chức hàng năm tại Wembley.
Từ năm 1949 đến 1991, nếu hai đội hòa nhau sau 90 phút, danh hiệu sẽ được chia sẻ. Tuy nhiên, kể từ năm 1993, loạt sút luân lưu được áp dụng để xác định đội vô địch duy nhất, phù hợp với xu hướng bóng đá hiện đại.
Đến năm 2002, giải đấu chính thức đổi tên thành FA Community Shield, nhấn mạnh yếu tố cộng đồng và từ thiện – khi toàn bộ lợi nhuận được phân bổ cho các dự án bóng đá cơ sở và hoạt động xã hội.
Chiếc khiên bạc mang tính biểu tượng
Khác với những chiếc cúp truyền thống, Community Shield có hình dáng một chiếc khiên lớn bằng bạc. Phiên bản nguyên bản được chế tác từ năm 1908 và mang giá trị lịch sử đặc biệt.
Năm 2016, nhân dịp kỷ niệm 50 năm tuyển Anh vô địch World Cup 1966, chiếc khiên nguyên bản đã được phục chế bởi hãng kim hoàn Thomas Lyte. Sau đó, nó được đem đấu giá để gây quỹ cho các hoạt động nghiên cứu y học, thể hiện đúng tinh thần cộng đồng của giải đấu.
Hiện nay, Thomas Lyte vẫn là đơn vị chịu trách nhiệm bảo dưỡng chiếc cúp cũng như chế tác huy chương cho các đội vô địch và á quân mỗi mùa.
Thể thức và quy định thi đấu
Về cơ bản, Community Shield áp dụng luật thi đấu tương tự Premier League. Mỗi đội có 11 cầu thủ đá chính, cùng danh sách dự bị. Tuy nhiên, số lượng thay người được phép có sự linh hoạt hơn, thường lên tới 6 cầu thủ, nhằm phù hợp với tính chất đầu mùa giải.
Nếu hai đội hòa nhau sau 90 phút thi đấu chính thức, trận đấu sẽ được quyết định bằng loạt sút luân lưu, không có hiệp phụ. Điều này giúp giảm tải thể lực cho cầu thủ nhưng vẫn đảm bảo tính cạnh tranh.
Vị thế: Danh hiệu thực thụ hay giao hữu?
Community Shield từ lâu đã nằm ở ranh giới mong manh giữa một danh hiệu chính thức và một trận đấu mang tính khởi động. Với nhiều huấn luyện viên, đây là cơ hội thử nghiệm đội hình, kiểm tra thể lực và trao cơ hội cho những cầu thủ trẻ.
Không ít chuyên gia bóng đá Anh từng gọi Community Shield là “một trận giao hữu được tôn vinh”. Quan điểm này phản ánh thực tế rằng mức độ căng thẳng và áp lực thường không thể so sánh với Premier League hay FA Cup.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, rất nhiều huấn luyện viên và cầu thủ vẫn coi đây là danh hiệu chính thức đầu tiên của mùa giải – một cú hích tinh thần quan trọng. Việc nâng cao chiếc khiên bạc tại Wembley luôn mang ý nghĩa biểu tượng, đặc biệt với các đội bóng đang trong giai đoạn xây dựng hoặc chuyển giao.
Không ít nhà cầm quân hàng đầu từng nhấn mạnh rằng: đã ra sân là phải chiến thắng, và Community Shield không phải ngoại lệ.
Các kỷ lục đáng chú ý
- CLB giàu thành tích nhất: Manchester United dẫn đầu với 21 lần vô địch, theo sau là Arsenal (17) và Liverpool (16).
- Chuỗi thất bại đáng quên: Chelsea và Newcastle United cùng từng có 5 lần liên tiếp tham dự mà không giành được danh hiệu.
- Trận đấu nhiều bàn thắng nhất: Manchester United thắng Swindon Town 8–4 năm 1911.
- Khoảnh khắc hy hữu: Thủ môn Pat Jennings ghi bàn từ phần sân nhà trong trận hòa 3–3 năm 1967.
- Trường hợp đặc biệt: Brighton & Hove Albion là đội duy nhất vô địch Community Shield mà chưa từng đăng quang giải VĐQG hay FA Cup.
Lịch sử Siêu Cúp Anh không chỉ phản ánh sự phát triển của bóng đá xứ sở sương mù mà còn cho thấy giá trị truyền thống, tinh thần cạnh tranh và sức hút đặc biệt của giải đấu này qua từng thời kỳ. Từ những trận đấu mang tính biểu tượng đến các màn so tài đỉnh cao giữa những nhà vô địch, Siêu Cúp Anh đã trở thành dấu mốc quan trọng mở đầu mỗi mùa giải, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ trên toàn thế giới. Việc tìm hiểu Lịch sử Siêu Cúp Anh giúp người đọc hiểu rõ hơn về chiều sâu văn hóa, tính kế thừa và vị thế của bóng đá Anh trong làng túc cầu quốc tế.
